Ngày 15/6, quan chức Mỹ và Iran đều xác nhận đạt được thỏa thuận chấm dứt xung đột, ngừng lệnh phong tỏa của Mỹ đối với Iran và mở lại eo biển Hormuz. Điều này có thể dẫn đến giá năng lượng thấp hơn khi nhiều chuyến vận chuyển dầu mỏ được nối lại thông qua tuyến đường thủy quan trọng của thế giới.
Thủ tướng Pakistan Shehbaz Sharif cho biết thỏa thuận dự kiến được cả hai bên ký kết vào 19/6 tại Geneva (Thụy Sĩ), sau khi kết thúc Hội nghị thượng đỉnh G7 tại Evian-les-Bains (Pháp). Thứ trưởng Ngoại giao Iran cũng cho biết các cuộc đàm phán tiếp theo sẽ diễn ra tại Thụy Sĩ sau lễ ký kết chính thức.
Cục diện ở Trung Đông đang đảo chiều. (Ảnh: Reuters)
Thủ tướng Qatar Mohammed bin Abdulrahman bin Jassim al-Thani – người nổi lên như nhà hòa giải và ngoại giao tài ba trong suốt cuộc xung đột bày tỏ hy vọng tất cả các bên sẽ tham gia “với tinh thần tích cực và mang tính xây dựng, giúp củng cố tiến bộ này và phát huy hơn nữa”.
Trong khi Thủ tướng Anh Keir Starmer cho biết ông “nhiệt liệt hoan nghênh” thỏa thuận được công bố giữa Mỹ và Iran, gọi đó là “bước tiến vô cùng quan trọng trong việc chấm dứt xung đột, đảm bảo ổn định khu vực và mở lại eo biển Hormuz.”
“Chúng tôi sẵn sàng ủng hộ những cuộc đàm phán kỹ thuật bắt đầu ngay bây giờ. Ưu tiên của chúng tôi là đạt được nền hòa bình bền vững và lâu dài, chúng tôi sẽ hợp tác với đối tác quốc tế để hỗ trợ điều đó”, ông Starmer nói.
Ông Starmer nhấn mạnh thêm sự hỗ trợ của Anh có thể bao gồm “thiết lập sứ mệnh đa phương độc lập, mang tính phòng thủ mà Anh và Pháp đóng vai trò hàng đầu trong việc lập kế hoạch cho đến thời điểm này, đặc biệt là hỗ trợ rà phá bom mìn” ở eo biển Hormuz.
Tương tự, Tổng thư ký Liên hợp quốc Antonio Guterres bày tỏ “sự đánh giá cao sâu sắc” đối với một số quốc gia làm trung gian hòa giải, bao gồm Pakistan, Thổ Nhĩ Kỳ và Ả Rập Xê-út. Ông gọi thỏa thuận này là “bước quan trọng hướng tới giải quyết xung đột một cách hòa bình”.
Tổng thống Pháp Emmanuel Macron cũng kêu gọi “thực hiện nhanh chóng và đầy đủ” bản ghi nhớ trong bài đăng trên X, đồng thời nhấn mạnh sự ủng hộ của Pháp “đối với những nỗ lực kiên quyết của chính quyền Lebanon nhằm khôi phục chủ quyền quốc gia”, vì sự tham gia của Lebanon vào cuộc xung đột vẫn là điểm mấu chốt cản trở thỏa thuận ngừng bắn.
Cùng với đó, Tổng thống Thổ Nhĩ Kỳ Recep Tayyip Erdogan hoan nghênh thỏa thuận khung, nhưng nhấn mạnh “tầm quan trọng của việc kiềm chế những lời lẽ, hành động khiêu khích và những hành động có thể làm leo thang căng thẳng”. Hai bên cần cảnh giác trước những hành động phá hoại có thể xảy ra cho đến ngày văn kiện được ký kết.
Thủ tướng Australia Anthony Albanese và Ngoại trưởng Australia Penny Wong khuyến khích tất cả các bên “tận dụng cơ hội này để theo đuổi nền hòa bình bền vững, lâu dài thông qua đối thoại và ngoại giao”. Đồng thời khẳng định Iran cũng nên nắm bắt cơ hội này để “giải quyết những lo ngại lâu nay về chương trình hạt nhân và mối đe dọa mà nó gây ra cho an ninh quốc tế”.
Về phía Nhật Bản, Thủ tướng Sanae Takaichi “rất mong muốn việc lưu thông tự do và an toàn qua eo biển Hormuz sẽ được đảm bảo trên thực tế, một thỏa thuận cuối cùng về vấn đề hạt nhân của Iran và những vấn đề khác sẽ đạt được càng sớm càng tốt”.
Theo dõi liên tục tin tức thế giới mới nhất trong ngày hôm nay để không bỏ lỡ tin chính trị, quân sự nổi bật trong ngày.
