Trong phát biểu trên truyền hình nhà nước Iran, Ngoại trưởng Abbas Araqchi cho rằng thỏa thuận dự kiến vẫn có thể được điều chỉnh, song những nội dung đã đạt được cho thấy Iran đã bước ra khỏi cuộc xung đột với vị thế mạnh hơn.
“Iran là bên chiến thắng trong cuộc chiến với Mỹ”, ông Araqchi tuyên bố. Ông cũng cho biết Iran sẽ cùng Oman tiếp tục kiểm soát hoạt động lưu thông qua eo biển Hormuz – tuyến hàng hải chiến lược vận chuyển khoảng 20% nguồn cung dầu khí toàn cầu trước khi xung đột nổ ra.
Ngoại trưởng Iran Abbas Araqchi. (Ảnh: IRNA)
Theo các nguồn tin tham gia đàm phán, bản ghi nhớ đang được thảo luận bao gồm việc mở lại eo biển Hormuz và chấm dứt lệnh phong tỏa hải quân của Mỹ đối với các cảng của Iran. Sau đó, hai bên sẽ bước vào giai đoạn đàm phán về chương trình hạt nhân của Tehran – vấn đề mà Tổng thống Mỹ Donald Trump từng viện dẫn là lý do phát động chiến dịch quân sự nhằm vào Iran.
Quan chức cấp cao của chính quyền Mỹ cho biết dự thảo thỏa thuận đáp ứng những mục tiêu cốt lõi mà Tổng thống Trump đặt ra, đồng thời đưa tiến trình đàm phán đến một giai đoạn “rất khả quan”.
Một số nguồn tin phương Tây, Pakistan và Iran cho biết các điều khoản trong dự thảo có nhiều nội dung được cho là có lợi cho Tehran. Tuy nhiên, Tổng thống Trump đã bác bỏ các thông tin này và cho rằng những mô tả về thỏa thuận là không chính xác.
Dù có một số khác biệt về chi tiết, các nguồn tin cho biết dự thảo hiện nay nhìn chung đáp ứng phần lớn những yêu cầu mà Iran theo đuổi trong thời gian qua. Trong khi đó, thành quả nổi bật nhất mà Washington có thể đạt được là việc eo biển Hormuz được mở cửa trở lại sau nhiều tháng bị Tehran phong tỏa kể từ sau các cuộc không kích của Mỹ và Israel hồi tháng 2.
Theo các nguồn tin trao đổi với Reuters, thỏa thuận có thể bao gồm việc Mỹ từng bước giải ngân hàng tỷ USD tài sản bị phong tỏa của Iran và nới lỏng các lệnh trừng phạt đối với hoạt động xuất khẩu dầu mỏ của nước này để đổi lấy việc Tehran mở lại eo biển Hormuz. Các bên cũng dự kiến dành 60 ngày để đàm phán về chương trình hạt nhân của Iran.
Tuy nhiên, Ngoại trưởng Araqchi khẳng định Tehran không chấp nhận việc từ bỏ hoàn toàn chương trình hạt nhân. Theo ông, giải pháp phù hợp nhất đối với lượng urani làm giàu cao hiện nay là pha loãng xuống mức thấp hơn thay vì loại bỏ hoàn toàn.
Một số nguồn tin cho biết các cuộc thảo luận cũng đề cập đến khả năng bồi thường thiệt hại chiến tranh cho Iran và việc Mỹ từ bỏ các yêu cầu lâu nay liên quan đến chương trình tên lửa của Tehran. Tuy nhiên, quan chức Mỹ bác bỏ thông tin này.
Mỹ bắn hạ UAV Iran gần Hormuz
Trong khi các nỗ lực ngoại giao tiếp tục được thúc đẩy, tình hình thực địa vẫn tiềm ẩn căng thẳng. Một nguồn tin cho biết quân đội Mỹ đã bắn hạ nhiều máy bay không người lái tấn công một chiều của Iran khi các thiết bị này di chuyển về phía eo biển Hormuz và được cho là đe dọa hoạt động hàng hải thương mại.
Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ (CENTCOM) sau đó xác nhận vụ việc và cho biết eo biển Hormuz vẫn mở cửa đối với hoạt động vận tải biển.
Trước đó, truyền thông Iran đưa tin nhiều tiếng nổ đã được ghi nhận tại cảng Sirik và đảo Qeshm nằm dọc eo biển Hormuz. Người dân địa phương và các quan chức sở tại cho rằng đây là các phát súng cảnh cáo của lực lượng Iran nhằm vào những tàu thuyền tìm cách đi qua khu vực mà không có sự cho phép của hải quân thuộc Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC).
Theo dõi thường xuyên tin tức thế giới 24h quân sự để cập nhật những thông tin nổi bật về chính trị, quân sự trên toàn cầu.
